काठमाडौं | नेपाल लेयर्स कुखुरापालक सङ्घले अण्डाको फार्म समर्थन मूल्यमा पुनः वृद्धि गरेको छ। देशभरका अण्डा उत्पादक किसान तथा व्यवसायीको राय, परामर्श र सिफारिसका आधारमा चितवनलाई मुख्य आधार क्षेत्र मानी शनिबारदेखि लागू हुने गरी नयाँ दररेट तय गरिएको हो।
सङ्घको काठमाडौँमा सम्पन्न भौतिक तथा भर्चुअल बैठकले नयाँ मूल्य निर्धारण गरेको हो। नयाँ मूल्यसूची अनुसार एक्सएल (XL) अण्डाको मूल्य प्रतिक्रेट (३० वटा) रु ५६०, ठूलो अण्डाको रु ५४५, मध्यम (मिडियम) अण्डाको रु ५१५ र सानो अण्डाको मूल्य प्रतिपेटी रु ३ हजार कायम गरिएको छ। फार्म मूल्यमा भएको यस वृद्धिसँगै खुद्रा बजारमा अण्डाको मूल्य प्रतिगोटा करिब २५ रुपैयाँ पुगेको छ। सङ्घले सम्पूर्ण व्यवसायी तथा सरोकारवालालाई तोकिएको मूल्यमा मात्र कारोबार गर्न आग्रह गरेको छ।
पछिल्लो एक महिनाको अवधिमा अण्डाको मूल्य निरन्तर उकालो लागेको देखिन्छ। गत वैशाख २४ गते एक्सएल अण्डाको मूल्य प्रतिक्रेट रु ४६५ रहेकामा नयाँ मूल्य रु ५६० पुगेको छ, जुन रु ९५ (करिब २० प्रतिशत) ले बढी हो। सोही अवधिमा ठूलो अण्डाको मूल्य रु ४९० बाट ५४५, मिडियम अण्डाको रु ४०० बाट ५१५ तथा सानो अण्डाको प्रतिपेटी मूल्य रु २ हजार ३०० बाट बढेर ३ हजार रुपैयाँ पुगेको छ।
सङ्घका अनुसार पछिल्ला केही सातायता अण्डाको उत्पादन घट्नुका साथै बजारमा माग बढ्दा मूल्यमा निरन्तर सुधार आएको हो।
सङ्घका अध्यक्ष विनोद पोखरेलले गर्मी मौसमका कारण उत्पादनमा आएको उतारचढाव तथा किसानको बढ्दो उत्पादन लागतलाई ध्यानमा राखेर नयाँ समर्थन मूल्य निर्धारण गरिएको बताए। “हाल एक गोटा अण्डाको उत्पादन लागत मात्रै रु १९ दशमलव १२ पर्ने गरेको छ,” अध्यक्ष पोखरेलले भने, “लामो समयपछि अण्डाको बिक्री मूल्य उत्पादन लागतको हाराहारीमा पुगेकाले किसानलाई केही राहत मिलेको छ।”
उनका अनुसार पछिल्लो समय नेपालमा पर्यटकको आगमन बढ्नु, सीमा क्षेत्रमा अण्डाको अवैध आयात तथा ओसारपसारमा कडाइ हुनु र आन्तरिक बजारमा माग बढ्नुले समेत मूल्य सुधारमा सहयोग पुर्याएको हो।
व्यवसायीहरूले अहिले लागत नजिकको मूल्य पाए पनि उत्पादन लागत नियन्त्रण र दीर्घकालीन बजार व्यवस्थापनका लागि सरकारी निकायबाट नीतिगत समर्थन आवश्यक रहेको बताएका छन्। उत्पादन लागत घटाउने तथा बजारलाई व्यवस्थित बनाउने उपाय अवलम्बन गर्न सके मात्र हालको मूल्य अवस्थालाई कायम राख्न सकिने सङ्घको ठहर छ।
